Leidschendam-Voorburg heeft nog altijd geen nieuw college van burgemeester en wethouders.
De coalitieonderhandelingen tussen VVD, D66 en GBLV zijn vastgelopen. Hoewel al langer duidelijk was dat de partijen verschillend denken over de toekomst van Vlietland Noord, kwam het mislukken van de formatie voor veel inwoners toch onverwacht. Juist omdat de drie partijen de afgelopen vier jaar samen het gemeentebestuur vormden en aanvankelijk met vertrouwen aan een nieuwe bestuursperiode begonnen.
In Midvliet Actueel gaven fractievoorzitters Alexander Hielkema (D66), Astrid van Eekelen (VVD) en Walter Rosbenders (GBLV) uitleg over het stuklopen van de gesprekken en blikten zij vooruit op de vraag hoe het nu verder moet.
Vertrouwen in een vervolg
Na de gemeenteraadsverkiezingen leek een voortzetting van de bestaande coalitie voor de hand te liggen. VVD, D66 en GBLV bestuurden de gemeente de afgelopen vier jaar samen en keken positief terug op die samenwerking.
D66-fractievoorzitter Alexander Hielkema noemde dat een belangrijke reden om opnieuw met elkaar om tafel te gaan. ‘We hebben inderdaad de afgelopen vier jaar met GBLV en VVD hartstikke goed samengewerkt. Dat was ook het uitgangspunt van het feit dat we met elkaar gingen kijken of we dat vier jaar nog een keer konden doen.’
Ook volgens VVD-fractievoorzitter Astrid van Eekelen was continuïteit een belangrijke drijfveer. De partijen hadden volgens haar de afgelopen bestuursperiode veel plannen ontwikkeld die nu op het punt stonden uitgevoerd te worden. ‘We hebben mooie plannen gemaakt en we hebben heel veel in de steigers gezet, dus geef ons nou de kans om dat met elkaar uit te bouwen,’ aldus van Eekelen.
Vlietland blijft een hoofdpijndossier
Dat Vlietland Noord uiteindelijk opnieuw voor politieke verdeeldheid zou zorgen, was geen verrassing. Al jaren wordt in Leidschendam-Voorburg gesproken over plannen voor ruim tweehonderd recreatiewoningen in het gebied. Voorstanders wijzen op eerder gemaakte afspraken en mogelijke financiële gevolgen wanneer de plannen alsnog worden tegengehouden. Tegenstanders vrezen aantasting van het groene karakter van Vlietland.
Volgens Hielkema bleek tijdens de onderhandelingen dat de verschillen op dit dossier uiteindelijk niet te overbruggen waren. ‘Vlietland blijkt toch nog een ingewikkeld dossier te zijn waarbij de partijen toch andere uitgangspunten hanteren,’ aldus de D66-fractievoorzitter.
D66 benadrukt dat de partij zich bewust is van de juridische en financiële consequenties die een andere koers met zich mee kan brengen. Tegelijkertijd wilde de partij vasthouden aan de uitgangspunten waarmee zij ook de verkiezingen inging. ‘We hebben toch gemeend vast te moeten houden aan wat wij echt belangrijk vinden en wat wij natuurlijk ook in de campagne hebben aangegeven’.
Dat besluit nam de partij niet zonder aarzeling. Volgens Hielkema was het besef er dat D66 door uit de onderhandelingen te stappen mogelijk ook invloed verliest op toekomstige besluitvorming rondom het dossier.
Financiële gevolgen wegen zwaar
Voor VVD en GBLV speelden juist de mogelijke financiële gevolgen een belangrijke rol. Volgens Van Eekelen kan het afblazen van de plannen leiden tot een forse schadeclaim.
‘We kunnen met z’n allen zeggen: we willen het niet. Maar we hebben ook met z’n allen uitgezocht dat als we zeggen “we willen het niet”, dat 25 tot 30 miljoen aan schadevergoeding kan opleveren’ Volgens de VVD moet daarom worden gezocht naar een manier waarop de ontwikkeling doorgang kan vinden, zonder dat de rekening uiteindelijk bij inwoners en ondernemers erechtkomt.
Ook GBLV ziet binnen het huidige bestemmingsplan mogelijkheden om Vlietland zo groen mogelijk in te richten. Volgens fractievoorzitter Walter Rosbenders kan in de verdere uitwerking nog veel aandacht worden besteed aan landschappelijke inpassing en participatie met omwonenden.
‘Voor dat nieuwe bestemmingsplan heb je nog allemaal inrichtingsplannen die je moet maken. Dan kun je nog participeren met de buurt en nadenken over hoe je het zo goed mogelijk gaat inrichten,’ aldus Rosbenders. Daarbij wil GBLV voorkomen dat gemeenschapsgeld wordt gebruikt om de ontwikkelaar schadeloos te stellen. Rosbenders: ‘Het uitgangspunt is geweest dat we geen geld aan een ontwikkelaar willen betalen om geen huisjes te bouwen.’
Op veel andere onderwerpen was er overeenstemming
Opvallend genoeg benadrukken de betrokken partijen dat er op veel andere dossiers juist wél voortgang werd geboekt. Ook op onderwerpen waar aanvankelijk verschillen van inzicht bestonden, werden compromissen gesloten.
Hielkema noemde onder meer verkeersvraagstukken als voorbeeld. ‘Daar zijn we eigenlijk uitgekomen. We hadden overeenkomst met elkaar gesloten en gezamenlijke teksten geformuleerd,’ zei hij. Dat maakt duidelijk dat de onderhandelingen niet zijn gestrand op een breed pakket aan onderwerpen, maar op één dossier dat al jarenlang gevoelig ligt in de lokale politiek.
Spreidingswet geen hoofdrol in onderhandelingen
Waar opvang van asielzoekers en de spreidingswet in andere gemeenten regelmatig leiden tot politieke spanningen, was dat volgens de fractievoorzitters in Leidschendam-Voorburg geen doorslaggevend thema tijdens de formatie.
Rosbenders wees erop dat de gemeente bij opvanglocaties zorgvuldig te werk is gegaan en veel aandacht heeft besteed aan begeleiding en communicatie met omwonenden. ‘Daar mogen we als samenleving ook heel trots op zijn, hoe we dat met elkaar en vooral ook met de inwoners van onze gemeente gedaan hebben,’ zei hij. Wel erkent hij dat er zorgen leven rond de geplande doorstroomlocatie voor statushouders. Tegelijkertijd ziet hij ook steun vanuit de samenleving. ‘Er zijn heel veel mensen die zich ook al hebben aangemeld om ondersteuning te bieden aan de mensen die daar komen wonen.’
VVD opnieuw aan zet
Nu de onderhandelingen zijn beëindigd, ligt het initiatief opnieuw bij de VVD als grootste partij in de gemeenteraad. Van Eekelen maakte duidelijk dat haar partij die verantwoordelijkheid ook wil nemen. ‘We zijn nog steeds de grootste partij, dus we hebben nog steeds het initiatief daartoe,’ zei zij. Volgens haar moet nu worden gekeken welke combinatie van partijen een stabiel bestuur voor Leidschendam-Voorburg kan vormen. Daarbij zal ook de formateur opnieuw een rol moeten spelen.
GBLV heeft inmiddels laten weten open te staan voor gesprekken over een nieuwe coalitie. Rosbenders gaf aan dat zijn partij bereid is met de VVD en andere partijen te onderzoeken welke samenwerking mogelijk is om tot een stabiel bestuur te komen.
Ook D66 lijkt de deur niet volledig dicht te gooien. Volgens Hielkema zijn de partijen op goede voet uit elkaar gegaan. ‘Wij zijn met GBLV en VVD gewoon prima uit elkaar gegaan. We hebben ook helemaal geen ruzie,’ zei hij.
