Ondanks forse kritiek vanuit de gemeenteraad worden de coalitieonderhandelingen in Leidschendam-Voorburg voortgezet tussen VVD, GBLV en PRO.
Dat werd dinsdagavond duidelijk tijdens een extra raadsvergadering, die was aangevraagd nadat de eerdere formatie tussen VVD, GBLV en D66 was stukgelopen.
CDA en D66 wilden met de extra vergadering duidelijkheid over het vervolg van de formatie. Tijdens het debat klonk stevige kritiek op het gebrek aan transparantie en op de keuze om de onderhandelingen voort te zetten met VVD, GBLV en PRO.
De gesprekken worden de komende periode geleid door voormalig burgemeester Jules Bijl.
Vlietland bleef onoverbrugbaar
Formateur Paul de Krom blikte terug op de onderhandelingen tussen VVD, GBLV en D66. Volgens hem was over vrijwel alle onderwerpen overeenstemming bereikt, maar bleef één dossier onoverbrugbaar: Vlietland Noord. ‘We hebben de hele zaak van onder, boven, beneden en opzij bekeken’, zei De Krom. ‘Maar de praktische invulling bleek toch weerbarstiger dan verwacht.’ Op 5 juni besloten de drie partijen de onderhandelingen te beëindigen.
Na gesprekken met verschillende fracties concludeerde De Krom dat een coalitie van VVD, GBLV en PRO de meeste kans van slagen heeft. Daarbij woog mee dat VVD en GBLV alleen gezamenlijk verder wilden en dat PRO bereid was ‘constructief maar zeker ook kritisch’ naar een oplossing voor Vlietland te kijken.
Raad mist openheid
Meerdere fracties vonden dat de gemeenteraad na het mislukken van de eerste formatie te lang buiten beeld was gebleven.
Namens D66 stelde Alexander Hielkema dat na het vastlopen van de onderhandelingen ‘geen duidelijke regie meer’ aanwezig was. Volgens hem ontbraken heldere spelregels en inzicht in de stappen die werden gezet.
Ook Jorrit Koster, die tijdens de vergadering voor het eerst als fractievoorzitter optrad na het vertrek van Ron van Duffelen, uitte kritiek. Hij noemde de afgelopen weken ‘geen geordend en goed georganiseerd proces’ en vond dat de raad eerder regie had moeten nemen. Volgens Koster moet een toekomstige formateur een duidelijk mandaat van de raad krijgen.
Kritiek op gekozen onderhandelingsroute
Niet alleen het proces, maar ook de gekozen onderhandelingscombinatie kreeg kritiek. D66 betwijfelde of een meerderheid van één zetel voldoende basis biedt voor een stabiel bestuur. Volgens Hielkema is zo’n meerderheid ‘geen garantie voor stabiliteit, maar een wankel fundament’.
Ook Volt vond dat na het mislukken van de eerste formatie D66 als tweede partij opnieuw het initiatief had moeten krijgen om een coalitie te verkennen. Daardoor zijn volgens de partij andere meerderheden onvoldoende onderzocht.
Het CDA vroeg zich af of PRO binnen de gesprekken met VVD en GBLV kan vasthouden aan haar eigen standpunten, met name over Vlietland. Ook verschillende insprekers riepen PRO op vast te houden aan het eerder ondertekende manifest voor een open en groen Vlietland.
PRO liet weten geen reëel alternatief voor de huidige gesprekken te zien en verantwoordelijkheid te nemen door verder te onderhandelen met VVD en GBLV. Daarbij benadrukte de partij haar eigen uitgangspunten te blijven uitdragen.
SP en Partij voor de Dieren stelden kritische vragen aan De Krom over zijn conclusie dat een voortzetting van de gesprekken met D66 en CDA ‘onvoldoende perspectief’ bood. De Partij voor de Dieren benadrukte dat bestuurlijke stabiliteit ‘meer is dan een optelsom van zetels’.
Kijk verder dan Vlietland
Waar veel fracties zich richtten op het formatieproces en de toekomst van Vlietland, riep Lieke Muller de raad op de blik te verbreden. ‘Vlietland is zonder twijfel een belangrijk dossier, maar kan deze raad alsjeblieft ophouden met die eindeloze Vlietland-fetisj en onze stad het fatsoenlijke bestuur geven dat onze inwoners verdienen’, zei Muller. Volgens Aandacht LV vragen ook bereikbaarheid, woningbouw, openbaar vervoer, jeugdzorg, afval en de positie van ondernemers om aandacht.
VVD verdedigt koers
De VVD weersprak de kritiek. Fractievoorzitter Astrid van Eekelen stelde dat de formateur na het afbreken van de eerste onderhandelingen simpelweg zijn opdracht heeft voortgezet door op zoek te gaan naar een nieuwe meerderheid. Volgens haar heeft de formateur ‘uiteindelijk een nieuwe combinatie gevonden’ en kijkt de VVD uit naar constructieve gesprekken met PRO.
GBLV gaf aan de onderhandelingen met vertrouwen voort te zetten, maar wilde inhoudelijk niet vooruitlopen op de gesprekken. ‘Een broedende kip moet je immers niet storen’, aldus fractievoorzitter Walter Rosbenders.
Gesprekken gaan verder
Ondanks de brede kritiek op het verloop van de formatie en de gekozen route zetten VVD, GBLV en PRO de coalitieonderhandelingen voort. Tijdens de vergadering maakte de VVD bekend dat Jules Bijl de gesprekken zal begeleiden.
Of de nieuwe combinatie daadwerkelijk leidt tot een stabiel college, moet de komende weken blijken.
Door: Karin van der Spek
Foto: Midvliet
