Ed en Sonja al ruim 20 jaar betrokken bij Vlietland: ‘Opgeven is nooit een optie geweest’

26 juni 2026

Het zal betrokken inwoners niet zijn ontgaan dat Vlietland al jaren een twistpunt is tussen bewoners, beleidsmakers en politieke partijen. Door de huidige politieke spanningen in Leidschendam-Voorburg komt het onderwerp weer extra dichtbij

Voor veel inwoners van Leidschendam-Voorburg is Vlietland een plek om te wandelen, sporten of van de natuur te genieten. Voor ,Ed Krijgsman en Sonja Noot bestuursleden van de Vereniging Vrienden van Vlietland, is het gebied al meer dan twintig jaar onderdeel van hun dagelijks leven. Zij voeren al meer dan 21 jaar strijd voor het behoud van natuurgebied Vlietland. Ed is voormalig- wedstrijdjudoka, karateka en bokser, de strijdlust zit hem naar eigen zeggen in het bloed. Maar ook bij Sonja zit de strijdlust er goed in. En dat is maar goed ook, want het dossier Vlietland is er een van lange adem, juridische kronkels en politieke vraagstukken die recentelijk zelfs de coalitieonderhandelingen in de gemeente lieten vastlopen.

De strijd van Ed en Sonja begon eigenlijk niet bij Vlietland Noord, maar in Vlietland Zuid. Het koppel woont bij de Meeslouwerplas, een diepe plas die ooit is ontstaan door zandzuigen. De zandzuiger had het zand te ver door gezogen waardoor er onder de oevers ook zand was verdwenen. Hierdoor ontstonden gevaarlijke holtes.

‘Onze buurman die duiker was, ontdekte de gaten onder wandelpaden waar dagelijks mensen over liepen. Als de dijk zou instorten, zouden de huizen van de buurtbewoners onder water lopen’, vertelt Ed.

Maar de provincie wilde het gevaar lange tijd niet erkennen en pas na meer dan tien jaar actievoeren gaf de provincie toe dat de oevers onveilig waren. Ze werden afgezet met hekken en later veilig gemaakt met grond die vrijkwam bij de aanleg van de Rijnlandroute.

‘Als aandenken aan die strijd staat er nu een bord met “gevaarlijke oevers” in onze tuin’, vertelt Ed.

‘Toen kort hierna de bouwplannen voor Vlietland bekend werden, hebben we de Vereniging Vrienden van Vlietland opgericht.’

De bouwplannen van Vlietland stemmen in feite al uit de vorige eeuw, maar kregen concreet vorm toen de gemeenteraad, in 2005, een bestemmingsplan voor Vlietland goedkeurde. Op dat moment zagen Ed en Sonja direct dat er iets niet klopte.

‘Dagrecreanten en het openbare groen waren de grote verliezers, een klein groepje beleggers ging er met de buit vandoor. Terwijl het gebied met belastinggeld was gefinancierd, werden zij de grote groep verliezers. Daarom richtten wij de Vrienden op en stapten we naar de Raad van State’, vertelt Ed.

In eerste instantie wonnen de Vrienden, de bouwplannen gingen van tafel. Maar het bestemmingsplan werd in 2010 toch definitief goedgekeurd en bouwen mocht.
Maar gebouwd werd er niet, want de kredietcrisis in de jaren na 2010 maakte banken en beleggers voorzichtig. Er werd geen ontwikkelaar gevonden en de plannen belandden jarenlang in de ijskast.

In 2022 diende projectontwikkelaar DLR (Dutch Lake Residence) een nieuw ontwerpbestemmingsplan in, dit keer voor 222 luxe vakantievilla’s, verspreid over een groot deel van het natuurgebied. Ook daartegen gingen de Vrienden in verzet, samen met de AVN de Bomenbond en stichting Burgerinitiatief uit Voorschoten. Na meer dan 21 jaar actievoeren staat er nog steeds geen huis in Vlietland.

Coalitieonderhandelingen
De strijd om Vlietland speelt zich niet alleen af bij de rechter, maar ook in de Leidschendam-Voorburgse gemeentepolitiek. Na de gemeenteraadsverkiezingen moesten er coalitieonderhandelingen plaatsvinden om een nieuw college te vormen. De coalitie VVD, GBLV (Gemeentebelangen LV) en D66 leek de meest logische combinatie, maar liep stuk. Het grootste struikelblok was het dossier Vlietland. De partijen bleken daar simpelweg niet uit te komen.

Nu de coalitievorming is mislukt, wordt er, naar verwachting op 30 juni, een extra raadsvergadering gehouden om te bespreken hoe het verder moet. De Vrienden hopen dat er alsnog een coalitie gevormd wordt van partijen die de bouwplannen tegen willen houden. Met steun van kleinere partijen als de SP, Partij voor de Dieren en Volt zou daar volgens hen een meerderheid voor te vinden zijn. Of dat ook werkelijk gaat lukken, is nog onzeker.

Voor de Vrienden is de politieke onrust in de gemeente in ieder geval een teken dat hun jarenlange inzet werkt.

‘In 2005 wisten sommige gemeenteraadsleden van Leidschendam niet eens waar Vlietland lag.’ Nu bepaalt het gebied mede wie er in de gemeente aan de macht komt.

‘We hebben Vlietland wel heel erg mooi op de kaart gezet,’ zegt Ed.

Vergunningen
Projectontwikkelaar DLR wil de bouwplannen voor Vlietland uitvoeren en heeft daarvoor verschillende vergunningen aangevraagd. Dat blijkt alleen lastiger dan gedacht. Voor de bouw in het gebied zijn onder andere natuurvergunningen nodig, omdat er meerdere beschermde diersoorten leven: boommarters, haviken, uilen, eekhoorns en acht soorten vleermuizen. De vergunningen die DLR heeft aangevraagd werden tot nu toe geweigerd en ook de beroepsprocedures die daarop volgden hadden geen succes. Ook is het Ontwerpbestemmingsplan nog steeds niet goedgekeurd door de Raad.

Om toch vooruitgang te boeken, doet DLR nu een beroep op de ‘bruidsschatregeling’. Dat is een overgangsregeling uit de nieuwe omgevingswet, bedoeld om bepaalde oude bouwrechten mee te nemen naar de nieuwe wet. Via die route hoopt het bedrijf alvast met veertien kleinere vakantiehuizen te kunnen starten. De Vrienden en hun partners zijn daartegen een nieuwe juridische procedure gestart.

Vorig jaar ontstond er ook onenigheid over werkzaamheden die DLR uitvoerde in het gebied. Het bedrijf verwijderde struiken en bomen. De Vrienden maakten bezwaar en stapten naar de rechter. De voorzieningenrechter legde de werkzaamheden vervolgens per direct stil. Beide partijen zijn nog in afwachting van een definitieve uitspraak.

Zowel DLR als de Vrienden van Vlietland wachten intussen ook op de politieke ontwikkelingen in de gemeente, want uiteindelijk heeft de gemeenteraad het laatste woord over het bestemmingsplan.

De natuur
Ondertussen is het bouwplan al 21 jaar oud. ‘In 2005 speelde ons natuurargument ook al, maar in mindere mate’ vertelt Ed. ‘Nu heb je natuurlijk de klimaatverandering, wateroverlast, biodiversiteit die achteruitgaat en die beschermde diersoorten. Laten we daarvan af blijven en ons focussen op de natuur.’

De Vrienden zijn pas tevreden als de bouwplannen niet doorgaan. ‘We hopen dat uiteindelijk het hele bestemmingsplan wat op Vlietland ligt van kracht ontdaan kan worden, zodat de toekomstige generatie, over 20 jaar, niet meer met eenzelfde situatie aan de slag moet,’ aldus Ed.

Door: Lotte van Duijn
Foto’s Omroep West, Midvliet archief, Vrienden van Vietland en GroenLinks Voorschoten

Ed Krijgsman protesteerde op 11 maart bij het Raadshuis Swaensteyn tegen de bouw van een vakantiepark in recreatiegebied Vlietland.
(foto: Omroep West)