Voor veel mensen is Veteranendag een moment om stil te staan bij de inzet van militairen voor vrede en veiligheid.
Achter iedere veteraan schuilt echter een persoonlijk verhaal. De Voorburgse Ivora Noort vertelde deze week in het programma Midvliet Actueel openhartig over haar jeugddroom, haar uitzending naar Afghanistan, haar huidige werk bij Defensie en het belang van Veteranendag. Dit jaar behoort zij bovendien tot de veteranen die landelijk extra in het zonnetje worden gezet in aanloop naar de Nederlandse Veteranendag op zaterdag 27 juni.
Update: De organisatie van de landelijke Veteranendag heeft vrijdag besloten het traditionele defilé door de Haagse binnenstad en de manifestatie op het Malieveld af te gelasten vanwege de verwachte hitte. Het officiële programma in de Koninklijke Schouwburg gaat wel door.
Noort groeide op in een echt marinegezin. Haar vader werkte bij de marine en al op jonge leeftijd wist zij dat ze ook militair wilde worden. Het liefst zelfs marinier. ‘Dat was echt de droom. Ik voldeed ook aan alle eisen die er werden gesteld. Alleen toen ik een jaar of vijftien of zestien was, werd mij meegedeeld dat dat niet mocht, omdat ik een vrouw was.’ Het nieuws kwam hard aan. ‘Ik heb daar echt een paar jaar flinke last van gehad. Ik dacht echt: wat is dan wel mijn plek en wat mag ik dan wel?’
Via een omweg naar Defensie
De droom verdween niet helemaal. Tijdens een familiedag op een marineschip zag een bemanningslid haar enthousiasme. Na een gesprek moedigde hij haar aan om toch informatie in te winnen bij Defensie. Uiteindelijk volgde Noort de officiersopleiding aan de Koninklijke Militaire Academie. In die tijd stond de krijgsmacht volop in het teken van de missie in Afghanistan. ‘Ik ben ook echt opgeleid met het idee: je gaat naar Afghanistan en daar ga je je bijdrage leveren.’ Toen haar opleiding was afgerond, bleek haar eigen eenheid al op uitzending te zijn. Dat weerhield haar er niet van om zich alsnog aan te melden.
‘Ik ben aangeklopt bij de personeelsfunctionaris van mijn brigade en heb gezegd: “Hallo, ik ben Ivora. Ik ben volledig opgeleid officier. Ik wil op uitzending. Heb je iets voor me?”‘
Afghanistan
In Afghanistan maakte Noort gebeurtenissen mee die haar altijd zijn bijgebleven. Een van de meest ingrijpende momenten speelde zich af tijdens haar eerste week.’Op een avond was er een hele serie raketaanvallen. Daarbij zijn een aantal mensen van mij gewond geraakt. Eén was echt heel zwaar gewond.’ Ze herinnert zich hoe ze in het militaire hospitaal een zak met bebloede camouflagekleding kreeg aangereikt en haar zwaargewonde militair bezocht. Nog diezelfde avond nam ze contact op met zijn ouders.’Ik heb zijn ouders ook nog willen bellen diezelfde avond. Dat is me ook gelukt.’
Ondanks de voortdurende dreiging was ze nauwelijks bezig met haar eigen veiligheid.’Je lichaam registreert het wel als die raketten vallen en je die harde knal voelt. Maar ik ben toch meer bezig geweest met: wat moet ik doen? Minder met mijn eigen veiligheid.’
‘Je wordt een nieuwe versie van jezelf’
Volgens Noort verandert een uitzending je voorgoed. Ze verzet zich tegen het idee dat militairen na terugkomst ‘weer de oude’ worden.’Mensen zeggen dan: je bent op uitzending geweest, je moet even wennen en dan word je weer de oude. Maar dat word je niet.’ Ze legt uit waarom. ‘Je doet zoveel ervaring op. Het is zo’n bijzondere levensgebeurtenis. Je wordt geconfronteerd met de kwetsbaarheid van het leven, met leed en onzekerheid. Je wordt niet de oude versie van jezelf, je wordt een nieuwe versie van jezelf. En ik denk dat dat ook gewoon goed is.’
Herinneringen die blijven
Sommige herinneringen blijven verbonden aan muziek. Het nummer Soldier On van de Haagse band Direct roept bij haar altijd dezelfde gedachte op. Een goede vriendin van haar, helikopterpiloot, kwam in 2020 om het leven bij een helikoptercrash bij Aruba. Tijdens haar uitvaart werd het nummer gedraaid. ‘Ik denk eigenlijk altijd aan haar als ik dit nummer hoor.’
Nog altijd werkzaam bij Defensie
Noort is nog altijd werkzaam bij Defensie. Inmiddels vervult zij een heel andere functie dan tijdens haar uitzending.’Nu ben ik protocolofficier van de Commandant der Strijdkrachten.’ In die rol ondersteunt zij de hoogste militair van Nederland bij protocollaire en ceremoniële werkzaamheden. Dat varieert van bezoeken van buitenlandse commandanten en militaire ceremonies tot Prinsjesdag en onderscheidingen.
Landelijke aandacht
In aanloop naar Veteranendag krijgt Noort veel landelijke aandacht. Ze is een van de veteranen die dit jaar centraal staan in de landelijke campagne. ‘Het is best wel gek om de hele tijd over jezelf te praten’ zegt ze hierover. Toch ziet ze ook de waarde ervan. ‘Je wordt echt gedwongen terug te graven in wat je allemaal hebt gezien en meegemaakt. Je kijkt weer naar oude foto’s, je spreekt weer mensen. Je wordt echt weer even meegenomen.’
De aandacht levert soms verrassende momenten op. ‘Ik krijg de hele tijd foto’s doorgestuurd van mensen die me op een tram hebben gezien of op een billboard langs de snelweg. De grap is dat ik het zelf nog niet heb gezien.’ Tegelijkertijd vindt ze het spannend om haar persoonlijke verhaal zo open te delen. Juist daarom hoopt ze dat anderen er iets aan hebben. ‘Ik hoop dat mensen die misschien vastlopen zich erin herkennen en denken: weet je wat, ik ga gewoon een stap zetten. Ik ga het gewoon proberen.’
Militair gezin
Defensie speelt ook thuis een grote rol. Haar man werkt eveneens bij Defensie en ook haar zus koos voor een militaire loopbaan. Samen met haar man heeft zij drie kinderen. Dankzij de hulp van haar vader, de buitenschoolse opvang van Vlietkinderen en een netwerk van andere ouders lukt het om werk en gezin te combineren. ‘Soms heb ik zes kinderen thuis, soms mijn eigen drie en soms heb ik er nul.’
Ivora in de landelijke Veterandendag campagne (2e van rechts)
Veteranendiner en aangepaste Veteranendag
De aandacht voor veteranen begon in Leidschendam-Voorburg al op donderdagavond. Tijdens het Veteranendiner in WZH Prinsenhof werden veteranen uit de gemeente en hun thuisfront bedankt voor hun inzet. De bijeenkomst, georganiseerd door WZH Prinsenhof en Sterk voor Noord, stond in het teken van ontmoeting, erkenning en waardering als opmaat naar Veteranendag.
Op zaterdag 27 juni vindt de landelijke Nederlandse Veteranendag plaats in Den Haag. Noort is daar aanwezig in een dubbele rol: als veteraan én vanuit haar werk als protocolofficier van de Commandant der Strijdkrachten. Ze noemt Veteranendag belangrijk omdat de samenleving zo ziet wat militairen hebben betekend voor vrede en veiligheid. ‘Het brengt de krijgsmacht, de veteranen en de samenleving dichter bij elkaar. En dat is heel belangrijk.’
Hoewel het officiële programma in de Koninklijke Schouwburg doorgaat, zijn het defilé en de manifestatie op het Malieveld vanwege de verwachte hitte afgelast. De organisatie nam dat besluit om de gezondheid van veteranen, bezoekers, vrijwilligers en medewerkers te beschermen.
Meer informatie over Veteranendag is na te lezen op Veteranendag.nl Het hele gesprek met Ivora is terug te luisteren via de podcast van Midvliet Actueel.
Foto’s: Nederlandse Veteranendag
Door: Karin van der Spek
